శాస్త్ర వికాసం

డార్విన్ కి ముందున్న జీవశాస్త్రం

డా. విరించి డార్విన్‌ను సరిగా అర్థం చేసుకోవడం నిజానికి చాలా అవసరం. నేటికీ అతడిని సరైన రీతిలో అర్థం చేసుకుంటున్నామా అన్నది ప్రశ్న. డార్విన్ నుంచి సరిగ్గా అర్థం చేసుకోకపోతే అతడు వాడుకోబడతాడు; అతడి సిద్ధాంతమూ వాడుకోబడుతుంది—చరిత్ర ఇది ఎన్నోసార్లు నిరూపించింది కూడా. డార్విన్‌ను “జీవ పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన శాస్త్రవేత్త”గా మాత్రమే నిర్వచించిన క్షణంలోనే, అతడి మేధో ప్రాముఖ్యతను మనం సంకుచితం చేస్తున్నట్టు. డార్విన్‌ను అర్థం చేసుకోవడం అంటే
శాస్త్ర వికాసం

ఆదిత్య‑L1  సూర్యుడి రహస్యాల ఛేదనకు భారత అన్వేషణ

రవిరాజా పోతినేని సూర్యుడు ఉదయిస్తేనే మన రోజు మొదలవుతుంది. వెలుగు, వేడి, వర్షాలు, పంటలు ఇలా మన జీవన విధానంలోని ప్రతి అంశం ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సూర్యుడిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ సూర్యుడిలో జరిగే అనేక కీలక ప్రక్రియలు ఇప్పటికీ శాస్త్రవేత్తలకు పూర్తిగా అర్థం కాలేదు. ఆ రహస్యాలను ఛేదించేందుకు భారతదేశం చేపట్టిన చారిత్రక అంతరిక్ష మిషన్‌నే ఆదిత్య‑L1. సూర్యుడి నుంచి కేవలం కాంతి మాత్రమే కాకుండా, నిరంతరం
శాస్త్ర వికాసం

ఉరికంబం నీడలో రాకెట్ డిజైన్

అది 1881 ఏప్రిల్ 7వ తేదీ. రెండవ అలెగ్జాండర్ జార్ను పై బాంబు విసిరి చంపినందుకు టెర్రరిస్టులపై విచారణ జరుగుతోంది. బాంబు విసిరిన వాడు రిస్సాకఫ్. బాంబునెలా ప్రయోగించాలో నేర్పిన వాడు కిబాల్చిచ్. క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్ జరుగుతోంది. నేరం నిర్ధారణ కాక తప్పదని తెలిసిపోతూనే ఉంది. ఏం జరుగుతున్నా తనకేమీ సంబంధం లేనట్టే ఉంది కిబాల్చిచ్ ముఖం. ఏదో తప్పనిసరి బేరంగా కోర్టులో ఏదో తమాషా చూడ్డానికి వచ్చినట్టే ఉంది
శాస్త్ర వికాసం

హబుల్: విశ్వ రహస్యాలను ఛేదించిన అద్భుతం!

రవిరాజా పోతినేని విశాల విశ్వాన్ని అన్వేషించడం మరియు దాని ఆరంభాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అనేది మానవ సహజమైన జిజ్ఞాసకు పరాకాష్ట. "మనం ఎక్కడి నుండి వచ్చాం?", "ఈ విశ్వం ఎలా మొదలైంది?", "ఈ అనంత విశ్వంలో మన స్థానం ఏమిటి?" అనే ప్రాథమిక ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కనుగొనడంలోనే ఈ అన్వేషణ యొక్క ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఇది కేవలం నక్షత్రాలను, గెలాక్సీలను చూడటం మాత్రమే కాదు; ఇది మన అస్తిత్వపు మూలాలను
శాస్త్ర వికాసం

ఆస్ట్రోశాట్: ఖగోళ పరిశోధనలో భారత విజయం – దశాబ్దపు మైలురాళ్లు

రవిరాజా పోతినేని తొలిమాటవిశ్వం అంటే మనకు కనిపించే ఆకాశం మాత్రమే కాదు — అపరిమితమైన రహస్యాలతో నిండిన అద్భుత ప్రపంచం. విశ్వాన్ని అధ్యయనం చేయడం ద్వారా మన ఆరంభం ఎక్కడో, భూమి ఎందుకు ప్రత్యేకమో, నక్షత్రాల, గ్రహాల జీవన చక్రం ఎలా ఉందో తెలుసుకుంటాం. ఈ జ్ఞానం మనలో జిజ్ఞాసను పెంచి, కొత్త ఆవిష్కరణలకు మార్గం చూపుతుంది. విశ్వం మనకు కేవలం శాస్త్రం కాదు, ఆశ్చర్యం, ఆలోచన, స్ఫూర్తి కలిగించే
శాస్త్ర వికాసం

అజ్ఞాత లోకాల అన్వేషణ: బాహ్యసౌర గ్రహాల (Exoplanets) కథ

రవిరాజా పోతినేని పరిచయంమనకు చిన్నప్పటి నుండి తెలిసిన నిజం ఏమిటంటే – సూర్యుడి చుట్టూ ఎనిమిది గ్రహాలు తిరుగుతాయని. కానీ ఒక ప్రాథమిక ప్రశ్న ఎప్పటి నుంచో మానవ మస్తిష్కాన్ని వేధిస్తోంది – “మన సౌరవ్యవస్థ ప్రత్యేకమా? లేక ఇతర నక్షత్రాల చుట్టూ కూడా గ్రహాలు ఉంటాయా?”అని! కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం వరకు ఈ ప్రశ్నకు జవాబు ఊహల వరకే పరిమితమైపోయింది. ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు నక్షత్రాలను గమనించి “వీటికి కూడా
శాస్త్ర వికాసం

భారతీయ అంతరిక్ష స్వప్నాలకు తొలి మెట్టు ఆర్యభట!

రవి రాజా పోతినేని అది 1975 ఏప్రిల్ 19 తెల్లవారుజాము. కాస్పియన్ సముద్రానికి ఉత్తరాన ఉన్న సోవియట్ అంతరిక్ష కేంద్రపు కపుస్టిన్ యార్ ప్రయోగస్థల వాతావరణమంతా ఉత్కంఠతో నిండిపోయివుంది. భారత ఇంజనీర్లు సోవియట్ శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి ప్రయోగానికి సన్నాహాలు చేస్తున్నారు. చుట్టూ ఉద్వేగభరిత నిరీక్షణ ఆవరించి వుంది. పురాతన భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త ఆర్యభట పేరు మీద భారతదేశపు మొదటి ఉపగ్రహాన్ని కాస్మోస్ 3-ఎం ప్రయోగ వాహనం సాయంతో అంతరిక్షంలోకి
శాస్త్ర వికాసం

భారతీయుల DNA రూపుదిద్దుకున్న క్రమం

డా.టి.వి.వెంకటేశ్వరన్ డిఎన్ఏ అనేది మన పూర్వీకుల కథలతో నిండిన ఒక పెద్ద పురాతన పుస్తకం. ఇందులో మన తల్లిదండ్రుల లేదా తాత ముత్తాతలు కథలు మాత్రమే కాకుండా వేల సంవత్సరాల క్రితం జీవించిన ప్రజల కధలు కూడా ఉంటాయి. శాస్త్రవేత్తలు భారతదేశం నుండి 200700 మందికి పైగా వ్యక్తుల డిఎన్ఎను అధ్యయనం చేసి ప్రపంచవ్యాప్తంగా నివసిస్తున్న ప్రజల డిఎన్ఏ తో పోల్చారు. భారతదేశంలో జరిగిన గొప్ప అధ్యయనాల్లో ఒకటైన ఇది
శాస్త్ర వికాసం

అంధకారం నుంచి అక్షర ప్రపంచంలోకి…

అరవింద గుప్తా ‘వెన్న ముద్దల్లాంటి మబ్బుల్ని తదేకంగా చూస్తున్న ఆ పిల్లవాడు ఉన్నట్టుండి తూనీగల వెంబడి తుర్రుమంటున్నాడు. రంగురంగుల సీతాకోక చిలుకలని వెంటపడి తరుముతున్న ఆ అల్లరి పిల్లగాడు పూలరంగుల్ని, వాటి పుప్పొడిని శోధించి చూస్తున్నాడు’.. ఇదంతా ఇప్పుడు ఒకనాటి మధుర స్మృతి! అయిదేళ్ల వయసుకే అతనికివన్నీ స్మృతుల జాబితాలోకి జారిపోయాయి! దబ్బనం తెచ్చిన అంధకారంఒక విషాదం అతని రెండు కళ్ళను బలిగొంది వాళ్ళ నాన్న చర్మకారుడు ఎవ్వరూ లేనప్పుడు
శాస్త్ర వికాసం

సైన్సు సమాజం బుద్దికొలతలు

డా. విరించి విరివింటి  “Rank is not a property of the world. It is an imposition of our culture.” -Stephen Jay Gould Introduction: మన ఆలోచనలు, మన ప్రవర్తనలే కాక, మనం “విజ్ఞానం” లేదా “సైన్స్”గా భావించే విషయాల పట్ల మన దృక్పథం కూడా పూర్తిగా నిష్పాక్షికమై, తటస్థంగా ఉండదని చరిత్ర స్పష్టంగా చెబుతోంది. నిరూపిస్తున్నది కూడా. మన విజ్ఞానపు అవగాహన, దానికి అనుసంధానమైన