శాస్త్ర ప్రచారం

మన పూర్వీకులు శాస్త్రీయంగా అభివృద్ధి చెందినవారా?

జె.వి. నార్లికర్ [ఈ వ్యాసం ప్రముఖ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త జయంత్ వి. నార్లికర్ రాసినది. ఇది మొదట 1985 ఏప్రిల్‌లో Science Age అనే పత్రికలో వెలువడింది. ఆ పత్రికను బొంబాయిలోని నెహ్రూ సెంటర్ ప్రచురించింది. ఈ వ్యాసం  4 దశాబ్దాల పాతదైనా, నకిలీ శాస్త్రంపై వచ్చిన విమర్శలలో ఎక్కువ భాగంలాగే ఇది ఇప్పటికీ ప్రాసంగికంగానే ఉంది. అమెరికన్ తత్వవేత్త  మాస్సిమో పిగ్లియూచ్చి (Massimo Pigliucci) తన పుస్తకం Nonsense
శాస్త్ర ప్రచారం

సైంటిఫిక్ టెంపర్

డా|| పి.ఎం. భార్గవ, సీనియంబీ వ్యవస్థాపక డైరెక్టర్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ 1946లో ప్రచురించిన తన డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా' పుస్తకంలో మొదటిసారిగా 'సైంటిఫిక్ టెంపర్' అనే పదాన్ని వాడారు. అప్పటికే నెహ్రూ భారత సైన్స్ వర్కర్ల సంఘానికి (అసోసియేషన్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ పర్ఫన్స్ ఆఫ్ ఇండియా) అధ్యక్షుడు. ఇది ఒక రిజిస్టర్డ్ ట్రేడ్ యూనియన్. ఈ సంఘంతో 1940వ దశకం, 1950వ దశకం ప్రథమార్ధంలో నాకు బాగా సన్నిహిత సంబంధాలుండేవి.
శాస్త్ర ప్రచారం

రస్సెల్-ఐన్స్టీన్ మానిఫెస్టో (9 జులై 1955)

స్వేచ్ఛానువాదం: దేవి పోలిన (ఇరవయ్యో శతాబ్దపు  అత్యంత ప్రసిద్ధ మేధావులలో ఇద్దరైన తత్వవేత్త బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్, భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ 1955 జూలై 9న లండన్‌లో ఈ మానిఫెస్టోను విడుదల చేశారు. అణు యుద్ధం వల్ల కలిగే భయంకరమైన పరిణామాల గురించి ప్రపంచాన్ని హెచ్చరించడం వారి లక్ష్యం. “సార్వత్రిక మరణం ( Universal Death) ”ను నివారించేందుకు అంతర్జాతీయ విభేదాలను శాంతియుత మార్గంలో పరిష్కరించాలని వారు పిలుపునిచ్చారు. ప్రస్తుత
శాస్త్ర ప్రచారం

‘మిస్సింగ్ లింకు’ దొరికింది!

ఎస్. వెంకట్రావు ఈ భూమ్మీద జీవులను భగవంతుడనే అగోచర శక్తి ఏదీ సృష్టించలేదనీ, పదార్ధ పరిణామ క్రమంలో భాగంగా సూక్ష్మజీవులూ వాటినుండి ఉన్నతమైన జీవులూ ఆవిర్భవించాయని 'పరిణామ వాదం' ఎన్ని సాక్ష్యాలు చూపించి చెబుతున్నప్పటికీ ఇంకా దాన్ని నమ్మని వారూ, 'సృష్టి వాదాన్నే' పట్టుకు వేలాడే వారూ చాలా మంది ఉన్నారు.. శాస్త్ర ప్రపంచంలో ప్రతిదాన్నీ సవాలు చేస్తున్నట్లే చార్లెస్ డార్విన్ ప్రతిపాదించిన పరిణామ వాదాన్ని కూడా సవాలు చేయడం
శాస్త్ర ప్రచారం

అష్ట గ్రహాలు

ఎస్. వెంకట్రావు మన సౌరకుటుంబంలో గ్రహాలూ ఎన్ని? ఇప్పుడు అవి ఎనిమిది అని అందరికీ తెలిసిందే! ఒకప్పుడు ప్లూటో కూడా ఉండేది. మొత్తం తొమ్మిది. కానీ ఇప్పుడు ప్లుటోని గ్రహంగా లెక్కించటం లేదు. 2006లో జాకోస్లోవేకియాలోని ప్రాగ్ నగరంలో సమావేశమయిన అంతర్జాతీయ ఖగోళశాస్త్ర సంఘం (ఇంటర్నేషనల్ ఆస్ట్రనామికల్ యూనియన్-ఐ.ఎ.యు) చేసిన నిర్ణయాన్ని బట్టి ఇకపై మనం సూర్య కుటుంబాన్ని అష్ట గ్రహ కూటమిగా పిలవాల్సి ఉంటుంది... అవి: బుదుడు, శుక్రుడు,
శాస్త్ర ప్రచారం

డార్వినిజం పై మన వ్యతిరేకతకు కారణం?

డా. విరించి డార్విన్ పరిణామ సిద్ధాంతం కీర్తించదగ్గ గొప్పదేమీ కాదనీ, దానికి నిరూపణలేవీ లేవనీ, అది కేవలం ఒక సిద్ధాంతం మాత్రమేననీ, అంత మాత్రాన సత్యం అయిపోదనీ- ఇలాంటి వాదనలు, “కోతి నుంచి మనిషి వచ్చాడన్నప్పుడు ఇంకా కోతులు ఎందుకు ఉన్నాయి?” వంటి వాదనలు లేదా దశావతారాల క్రమం చూస్తేనే అర్థమైపోతుంది. మన వాళ్ళకు జీవ పరిణామం ఎప్పుడో తెలుసని అనే వాదన,—ఇవి మన సమాజంలో తరచూ కనిపిస్తుంటాయి. అయినా
శాస్త్ర ప్రచారం

సైన్సు అంటే ఏమిటి? శాస్త్రీయ పద్ధతి అంటే ఏమిటి

అనువాదం: వి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం సైన్సు అంటే ఏమిటి? శాస్త్రీయ పద్ధతి అంటే ఏమిటి? శాస్త్రీయ పద్ధతిలో ఆలోచించడానికీ ఇతర విధానంలో ఆలోచించడానికీ తేడా ఏమిటి? శాస్త్ర వేత్తలంటే ఎవరు? వాళ్ళ లక్షణాలేమిటి? వాళ్ళెలా ఆలోచిస్తారు? సైన్సును ఆచరించడం అంటే ఏమిటి? శాస్త్రీయ దృక్పథం అంటే ఏమిటి? ఇలాంటి ప్రశ్నలు వేసుకోకుండా వీటికి జవాబులు వెతుక్కోకుండా సైన్సు గురించి మాట్లాడ్డం అంటే ఇది ఉబుసుపోక వ్యవహారమే అవుతుంది. సైన్సు అంటే టెస్టుట్యూబులు
శాస్త్ర ప్రచారం

మనిషికి కోతికీ మధ్య ‘మిస్సింగ్ లింకు’ కోసం…

 డా.విరించి విరివింటి మనిషి తాను జీవించే జీవితానికి ఒక సార్థకతను సాధించాలనుకునే జీవి. Frontal cortex ( మెదడు ముందరి భాగం.ఆలోచనలు, నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వంటి పనులు ఇక్కడే జరుగుతాయి. ) అభివృద్ధి చెందిన మనిషి జ్ఞానం(cognition) లోనే ఈ "సార్థకత" భావన స్థిరపడి ఉంది‌. తన జీవితానికి సార్థకత ఉండాలనుకున్నందుకే దానిని సాధించడానికి ఒక క్రమత్వం (Pattern) కోసం అన్వేషణ మొదలవుతుంది‌. అందుకే మనిషిని క్రమత్వం కోరే జంతువు
శాస్త్ర ప్రచారం

సార్థకం, బహుముఖీనం నార్లేకర్ జీవితం

విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం మనందరికీ స్టీఫెన్ హాకింగ్,  ఐన్ స్టీన్ తర్వాత అంతటి విశ్వశోధకుడని తెలుసు. స్థల కాలాల ఏకత్వాన్ని విశ్వానికి అన్వయిస్తే ఎలా ఉంటుందన్న ఆలోచన హాకింగ్ మెదడులోనే మొదట పుట్టింది. ఆ రెండింటి ఆరంభం బిగ్ బాంగ్ లోనే వుందనీ, అవి కాలబిలాలతో అంతమవుతాయని కూడా ఆయన సూత్రీకరించాడు. దీనికిప్పుడు వైజ్ఞానిక ప్రపంచంలో పెద్ద మద్దతు వుంది. కానీ కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో హాకింగ్ తో టేబుల్ టెన్నిస్ ఆడిన
శాస్త్ర ప్రచారం

సైన్సు – శాస్త్రీయ ప్రాపంచిక దృక్పధం

కె. బాలగోపాల్ ఏడవతరగతిలో కాబోలు, వాయుపీడనాన్ని గురించి పాఠం ఉండేది. వీధి లోని బోరు పంపు ఏ విధంగా పనిచేస్తుందనేది పరీక్షలో తప్పనిసరి ప్రశ్న. నిలువు కోత పటంతో సహా వివరించాలి. దానిని అధ్యయనం చేస్తూ అప్రయత్నంగా అన్వయించుకొని రోజూ కలంలో సిరా నింపుకునే 'ఇంక్ ఫిల్లర్' కూడ అదే సూత్రంమీద పనిచేస్తుందని ఏ పంతులూ చెప్పకుండా అర్థం చేసుకున్ననాడు అనుభవించిన పారవశ్యం మరిచిపోలేనిది. సైన్స్ అంటే ఏమిటో మన