శాస్త్ర వికాసం

భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్ (BAS) – రోదసిలో భారత శాశ్వత పరిశోధనా స్థావరం

రవిరాజా పోతినేని పరిచయం & చారిత్రక ప్రస్థానంకాలం 1963, నవంబర్ 21 సాయంత్రం.కేరళలోని తుంబా తీరం... అరేబియా సముద్రపు అలల సవ్వడులు, కొబ్బరి చెట్ల వీవనల మధ్య నిశ్శబ్దంగా ఉన్న ఒక చిన్న మత్స్యకార గ్రామం. తీరానికి ఆనుకుని ఉన్న సెయింట్ మేరీ మాగ్డలీన్ చర్చి అప్పుడప్పుడే ఒక ప్రార్థనా మందిరం నుంచి సరికొత్త చరిత్రకు ప్రయోగశాలగా రూపాంతరం చెందుతోంది. బిషప్ గది శాస్త్రవేత్తల ఆలోచనల కేంద్రంగా మారగా, చర్చి
శాస్త్ర వికాసం

శ్వేతకుబ్జ తారలు: సూర్యుడి చివరి మజిలీ

రవి రాజా పోతినేని రాత్రివేళ ప్రశాంతంగా ఆకాశాన్ని చూస్తే నక్షత్రాల వెలుగు శాశ్వతమేమో అనిపిస్తుంది. కోట్ల సంవత్సరాలుగా అవి అలాగే వెలుగుతున్నాయనే భావన కలుగుతుంది. కానీ విశ్వంలో ఏ నక్షత్రమూ శాశ్వతం కాదు. ప్రతి నక్షత్రానికీ పుట్టుక, పరిణామం, చివరకు ఒక అంతిమ దశ ఉంటాయి. మన సూర్యుడి వంటి మధ్యస్థాయి నక్షత్రాలు తమ సుదీర్ఘ జీవితాన్ని ముగించిన తర్వాత మిగిలే అత్యంత వేడి, సాంద్రమైన నక్షత్ర అవశేషాన్ని ‘శ్వేతకుబ్జ
శాస్త్ర వికాసం

డార్క్ ఎనర్జీ : విశ్వాన్ని శాసిస్తున్న అదృశ్య రహస్యం

రవి రాజా పోతినేని నిశ్శబ్దంగా ఉన్న ఒక అమవాస్య రాత్రి... మీరు నగర కోలాహలానికి దూరంగా, ఒక కొండపై నిలబడి ప్రశాంతంగా ఆకాశం వైపు చూస్తున్నారని ఊహించుకోండి. మీ కళ్ల ముందు కోట్ల నక్షత్రాల వెలుగులు, పాలపుంత (Milky Way) అందాలు, అంతులేని గెలాక్సీల సమూహాలు, అక్కడక్కడా కొన్ని గ్రహాలు ఒక అద్భుతమైన కాస్మిక్ కాన్వాస్ లా కనిపిస్తాయి. ఈ అనంతమైన దృశ్యాన్ని చూసి ఎవరైనా ఏమనుకుంటారు? “ఈ విశ్వం
శాస్త్ర వికాసం

చంద్రుడిపై నీరు – అంతరిక్ష భవిష్యత్తుకు కొత్త దారి

రవిరాజ పోతినేని కొందరు చంద్రుడిని కవిత్వానికి ప్రతీకగా చూస్తారు. మరికొందరు ప్రేమకు, అందానికి చిహ్నంగా భావిస్తారు. అయితే శాస్త్రవేత్తల దృష్టిలో చంద్రుడు ఇప్పుడు మరో కారణంతో అత్యంత ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాడు. అదే చంద్రుడిపై నీటి ఉనికి. ఒకప్పుడు పూర్తిగా ఎండిపోయిన, ప్రాణం లేని రాతిగోళంగా భావించిన చంద్రుడిపై నీరు ఉందని నిర్ధారణ కావడం అంతరిక్ష పరిశోధనల చరిత్రలో ఒక విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణగా నిలిచింది. ఈ ఆవిష్కరణ మానవాళి అంతరిక్ష భవిష్యత్తును
శాస్త్ర వికాసం

వెలుగును మింగేసే అంధకారం – విశ్వం దాచిన మహా అద్భుతం: బ్లాక్ హోల్

రవిరాజ పోతినేని అనంతమైన ఈ విశ్వంలో కొన్ని రహస్యాలు వెలుగులో ఉంటే, మరికొన్ని కటిక చీకటిలో దాగి ఉంటాయి. మన కళ్లకు కనిపించని, అనంతమైన శక్తిని తనలో నింపుకుని, తన దరిదాపుల్లోకి వచ్చే దేన్నైనా, అది గ్రహమైనా, భారీ నక్షత్రమైనా, ఆఖరికి కాంతి రేఖనైనా, నిర్మొహమాటంగా మింగేసే ఒక విశ్వ ప్రహేళిక గురించి మీరు విన్నారా? సైన్స్ ప్రపంచంలో అత్యంత ఉత్కంఠభరితమైన, అదే సమయంలో అత్యంత భయంకరమైన అంశం 'బ్లాక్
శాస్త్ర వికాసం

భూమి నుంచి జాబిలి వరకు: ఆర్టెమిస్ II చారిత్రక యాత్ర

రవిరాజా పోతినేని దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల విరామం తర్వాత మానవజాతి మళ్లీ చంద్రుడి వైపు తన ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించింది. 1972లో జరిగిన అపోలో-17 మిషన్‌తో చంద్రుడిపై మానవ అడుగులు నిలిచిపోయాయి. అప్పటి నుంచి జాబిలి మనకు కేవలం ఆకాశంలో కనిపించే అందమైన ఖగోళ వస్తువుగానే మిగిలిపోయింది. అయితే ఇప్పుడు ఆ నిశ్శబ్దాన్ని ఛేదిస్తూ ఆర్టెమిస్ II మిషన్ మానవ చరిత్రలో మరో కీలక అధ్యాయాన్ని ప్రారంభించింది. ఇది కేవలం ఒక
శాస్త్ర వికాసం

క్వాంటం కంప్యూటింగ్ అంటే ఏమిటి?

వి. రాహుల్జీ క్వాంటం కంప్యూటింగ్ (Quantum Computing) అనే పదం ఈ మధ్య కాలంలో తరచుగా వినిపిస్తోంది. కానీ దాని వెనుక ఉన్న భౌతికశాస్త్రం, సాంకేతికత, ఇంకా దాని ప్రభావం భవిష్యత్తుపై ఎంత వుండబోతోందో పూర్తిగా తెలియదు. ఇప్పటి వరకు మనం ఉపయోగిస్తున్న కంప్యూటర్లు క్లాసికల్ కంప్యూటర్లు (Classical Computers). ఇవి “బిట్” (Bit) అనే ప్రాథమిక యూనిట్‌పై ఆధారపడి పనిచేస్తాయి. ఒక బిట్ అంటే 0 లేదా 1
శాస్త్ర వికాసం

సైన్స్ సిద్ధాంతాలు & సామాజిక వాతావరణం

డా. విరించి విరివింటి జీవశాస్త్ర పరిధిలోనే కాలానుగుణంగా క్రమానుగతంగా వచ్చిన ఒక అంతర్గత హేతుబద్ధ పరిణామమే చివరికి డార్విన్ సిద్ధాంతంగా ఏ విధంగా పరిపక్వతకు వచ్చిందో గత వ్యాసంలో చూశాం. ఈ వ్యాసంలో ఇంకాస్త ముందుకు పోయి అసలు ఇటువంటి జీవశాస్త్రం వంటి విజ్ఞాన సంబంధ విషయాలను ఆయా కాలాల సామాజిక ఆర్థిక పరిస్థితులు లేదా భావనలు ఏమైనా ప్రభావితం చేస్తాయా? అనే విషయాన్ని గమనిద్దాం‌.  ఎందుకంటే మనకందరకూ తెలిసిన
శాస్త్ర వికాసం

బిగ్ బ్యాంగ్ మహా విస్ఫోటనం: శూన్యం నుండి అనంత విశ్వం వరకు!

రవిరాజ పోతినేని సుమారు 13.8 బిలియన్ ఏళ్ల క్రితం.. అప్పుడు కాలం లేదు, స్థలం (Space) లేదు, అసలు శూన్యం తప్ప ఏమీ లేదు! కానీ, ఒకే ఒక్క క్షణం.. ఒక అంతుచిక్కని మహా విస్ఫోటనం! ఒక చిన్న అణువు కంటే తక్కువ పరిమాణం ఉన్న బిందువు నుండి నేటి అనంత విశ్వం ఎలా పుట్టింది? శూన్యం నుండి నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, గెలాక్సీలు ఎలా ఆవిర్భవించాయి? మన విశ్వం వెనుక
శాస్త్ర వికాసం

గగన్‌యాన్: అంతరిక్షంలో భారతీయుల అడుగు!

రవిరాజా పోతినేని పరిచయందశాబ్దాల క్రితం, ఒక సైకిల్‌పై రాకెట్ భాగాలను మోసుకెళ్లిన రోజుల నుండి నేడు ప్రపంచమే ఆశ్చర్యపోయేలా చంద్రుడిపైకి, అంగారకుడిపైకి అడుగులు వేసిన వరకు—భారత అంతరిక్ష ప్రయాణం ఒక అద్భుత గాథ. అయితే, ఇప్పటివరకు మన రాకెట్లు యంత్రాలను మాత్రమే మోసుకెళ్లాయి. కానీ ఇప్పుడు, చరిత్ర పుటల్లో ఒక సరికొత్త అధ్యాయం మొదలవుతోంది. భారత గడ్డపై నుండి, భారతీయ రాకెట్ సాక్షిగా, ముగ్గురు భారతీయులు నింగిలోకి ఎగరబోతున్నారు. అదే