“ఉన్నత విద్యారంగం ఎలా వుంది ? ఏ వైపు పయనిస్తోంది “అనేదాన్ని బట్టి “మన సమాజం ఎలా వుంది ? అది ఏ వైపు నడుస్తోంది” అని మనం సులభంగా అంచనా వెయ్యొచ్చు. కాకుంటే కొంచెం ఓపికతో, వాస్తవిక దృష్టితో మనం చూడగలగాలి.
మరి ప్రస్తుత ఉన్నత విద్యారంగపు ధోరణులు ఏమిటి ? దాని పయనం ఎటువైపు?
పర్యావరణం అంటే నదులూ, కొండలేనా? అడవులూ, చెట్లేనా? పక్షులూ, జంతువులేనా? మరి వాటి మధ్య బతుకుతున్న మనుషుల సంగతేమిటి? వారి మనుగడ మాటేమిటి ?
ఈ ప్రశ్నలు మన నాగరిక పర్యావరణ మిత్రులకు చాలామందికి ఎదురు గావు. కొండ కోనల్ని నమ్ముకొని తరాల తరబడి వాటి చుట్టూ తమ జీవితాల్ని అల్లుకున్న మూల ప్రజల గురించి వారు పట్టించుకోరు..
భారత ప్రభుత్వం 2021లో ఇథనాల్ -20 విధానం తీసుకొచ్చింది. రోజుకు 60 వేల లీటర్ల నుంచి 6 లక్షల లీటర్ల దాకా ఇథనాల్ ఉత్పత్తి చెయ్యగల సామర్థ్యం మన దేశానికి అవసరమని లెక్కించి, దానికనుగుణంగా దేశవ్యాప్తంగా పరిశ్రమలు స్థాపించాలని నిర్ణయించింది. ఇందులో భాగంగా తెలంగాణలో 30, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోనూ అదే పరిమాణంలో ఈ పరిశ్రమలు పెట్టేందుకు సన్నాహాలు ప్రారంభించింది.
డార్విన్ను అర్థం చేసుకోవడం అంటే అతడు చెప్పిన పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని మాత్రమే అర్థం చేసుకోవడం కాదు; అతడికి ముందు జీవశాస్త్రం ఏ ప్రశ్నలను అడిగింది, ఆ ప్రశ్నలు ఏ హేతుబుద్ధి ఆధారంగా ఉద్భవించాయి, మరియు ఆ హేతుబుద్ధి చరిత్రలో ఎలా రూపాంతరం చెందుతూ ముందుకు సాగిందో తెలుసుకోవడం. అంటే, డార్విన్ కి ముందు ఉన్న జీవశాస్త్రంలో the journey of Reason ని అర్థం చేసుకోవడం అందుకే చాలా ముఖ్యమైన అంశం అవుతుంది.
“తుమ్మితే ఊడిపోయే ముక్కు ఎంతకాలం ఉంటుందని” సామెత. అంటే చిన్న చిన్న విషయాలకే ఘర్షణ పడే సంబంధాలు పెద్ద పెద్ద సమస్యలు వచ్చినప్పుడు నిలబడదని అలా చెప్పారు. తుమ్ము వస్తే అంత గట్టిగా, అంత బలంగా తుమ్ముతాము. ఎవరైనా గాట్టిగా తుమ్ముతుంటే “జాగ్రత్తరోయ్ ముక్కు ఊడిపోయేను” అని తమాషా చేస్తుంటారు.
మిమ్మల్ని గతంలోకి తీసుకెళ్లకుండా, గతాన్ని మీ ముందుకు తెచ్చే ఒక కాలయంత్రాన్ని (Time Machine) ఊహించుకోండి. అదే ‘జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్’ (JWST). ఇది మానవజాతి నిర్మించిన అతిపెద్ద, అత్యంత శక్తివంతమైన మరియు సంక్లిష్టమైన స్పేస్ టెలిస్కోప్. ఇది భూమికి పది లక్షల మైళ్ల దూరంలో ఉంటూ, విశ్వం యొక్క చీకటి కోణాలను పరిశీలిస్తోంది.
ఏ.పి. మిత్రా పర్యావరణం, ఓజోను తగ్గిపోవడం, వాతావరణం వేడెక్కడం, గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల, నగరాలు విపరీతంగా పెరగడం, అంతకుమించి మానవ ప్రమేయంతో కలిగే పర్యావరణ మార్పులు, ఈ పర్యావరణ మార్పుల ఫలితంగా ఈ జీవప్రపంచంలో వచ్చే పరిణామాల గురించీ మిత్రా ఎంతో పరిశోధన చేశారు. ఇలా ఒకవైపు పరిశోధనా, మరోవైపు పరిపాలనా రంగంలో మిత్రా చేసిన కృషి అమోఘమైంది.
మనిషి నాగరిక జీవితానికి సమయాన్ని లెక్కించడం ఎంత ముఖ్యమో తెలిసిందే, ఆ అవసరాన్ని తీర్చేదే కేలండర్. భారతదేశంలో కేలండర్ సంస్కరణ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించిన ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త మెఘనాద్ సాహా “కేలండర్ ఆధునిక నాగరిక జీవితానికి తప్పనిసరి” అని పేర్కొన్న మాటలు ఈ విషయాన్ని స్పష్టంగా చెబుతాయి.
మనల్ని ఆకలి నుంచీ, పేదరికం నుంచీ,
నిరాశ నుంచీ,నిరక్షరాస్యత నుంచీ,
మూఢనమ్మకాల నుంచీ, ఛాందసాల నుంచీ
కాపాడగల్గింది సైన్సు మాత్రమే!
