Author: Srini
చరిత్ర ఏమంటోంది

కీళడి తవ్వకాల్లో వైగై నాగరికత ఆనవాళ్ళు! పురాతత్వ శాఖకు సరికొత్త సవాళ్లు!

1
నాగబు ద్ధ భారత ప్రాచీన నాగరికత అనగానే సింధూ నదీతీర హరప్పా నాగరికత మొదట సాక్షాత్కరిస్తుంది తర్వాత గంగా యమునా తీర వైదిక నాగరికత వచ్చి నిలబడుతుంది. మొదటిది BCE 2600-1900 నాటిది. రెండోది BCE 1500-600 నాటిది. ఈ రెండు నాగరికతల మధ్య ఇంత వ్యవధానం ఎందుకు వచ్చింది? ఎలా వచ్చింది? సింధూ నాగరికత కొనసాగింపుకు సాక్ష్యాలు ఏమైనా ఉన్నాయా? అసలు మన దేశంలో ఈ రెండు నాగరికతలు
Read More
శాస్త్రజ్ఞులు

తెలుగువారు మరిచిపోయిన మహా శాస్త్రవేత్త, ‘కెమటాలజీ పిత’ కొలచల సీతారామయ్య

0
డా. నాగసూరి వేణుగోపాల్ 'కెమటాలజి' (Chematalogy) అంటే ఏమిటో చెప్పగలరా? పోనీ 'ట్రైబో కెమిస్ట్రీ' (Chemistry) అంటే వివరించగలరా? నిజానికి రెండూ ఒకటే! ఒకటి రష్యాలో పిలుచుకునే పేరయితే, రెండవది పాశ్చాత్య ప్రపంచం వాడే పేరు. కదలిక వున్నపుడు కలిగే ఘర్షణ, దాన్ని తగ్గించడానికి వాడే కందెనల (లూబ్రికెంట్స్) గురించి తెలిపే శాస్త్ర, సాంకేతిక విభాగం 'ట్రైబోలజీ' అందులోని  ఒక భాగమే - పైన పేర్కొన్న అంశం.. దీని కన్న
Read More
నమ్మకం-నిజం

కాకి రక్షతి రక్షితః

0
మిఠాయి యుగంధర్ బాబు కాకి ఒకటి నీళ్లకి కావు కావు మనెను.... చిన్నప్పుడు ఈ పద్యాన్ని పాటలాగా ప్రతి పిల్లవాడు, ప్రతి ఒక్కరూ పాడుకొనే ఉంటారు. ఒక కాకికి దాహం వేసి నీటి కోసం చూస్తే దానికి మట్టికుండ కనిపించింది. కానీ కుండలో నీరు అడుగున ఉండటంతో దానికి అందలేదు. అప్పుడు ఉపాయంతో గులకరాళ్లు ఒక్కొక్కటి తీసుకువచ్చి కుండలో వేసింది. నీళ్లు పైకి వచ్చినవి. వెంటనే దాని దాహం తీర్చుకుంది.
Read More
శాస్త్ర వికాసం

అజ్ఞాత లోకాల అన్వేషణ: బాహ్యసౌర గ్రహాల (Exoplanets) కథ

0
రవిరాజా పోతినేని పరిచయంమనకు చిన్నప్పటి నుండి తెలిసిన నిజం ఏమిటంటే – సూర్యుడి చుట్టూ ఎనిమిది గ్రహాలు తిరుగుతాయని. కానీ ఒక ప్రాథమిక ప్రశ్న ఎప్పటి నుంచో మానవ మస్తిష్కాన్ని వేధిస్తోంది – “మన సౌరవ్యవస్థ ప్రత్యేకమా? లేక ఇతర నక్షత్రాల చుట్టూ కూడా గ్రహాలు ఉంటాయా?”అని! కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం వరకు ఈ ప్రశ్నకు జవాబు ఊహల వరకే పరిమితమైపోయింది. ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు నక్షత్రాలను గమనించి “వీటికి కూడా
Read More
తెలుసుకొందాం

పద్నాలుగవ సార్వత్రిక నియమము

0
ప్రొఫెసర్ ఎ. రామచంద్రయ్య భూమ్మీద జీవం నిర్జీవ పదార్ధాల నుండే పుట్టంది. జీవం పరిమాణం చెందుతూ పలురూపాల్లోకి ప్రకృతికి అనుగుణంగా విస్తరిస్తోంది. మానవుడు జీవపరిమాణం ద్వారానే సంభవించాడు. (Life Originated from Inanimate Matter and Has Been Diversifying by Natural Selection; Man is part of the Organic Evolution) విశ్వం పుట్టిన దాదాపు వేయి కోట్ల సంవత్సరాల తర్వాతనే భూమిపుట్టింది. 1500 కోట్ల సంవత్సరాల
Read More
సంపాదకీయం

పురాణగాధా శోధనలో తరిస్తున్న పురావస్తు శాఖ

0
సంపాదకీయం రంగస్థలం పైకి మహాభారత సీరియల్ యోధుడి గెటప్ తో నటుడు మనోజ్ బాజ్ పాయి స్వగతంలో భారత యుద్ధవీరుల్ని మననం చేసుకుంటూ ప్రత్యక్షమవుతాడు. కృష్ణుడి, కర్ణుడి రథాల్ని కీర్తిస్తూ నేపథ్యగానం వీనులవిందు చేస్తుంది. ఇంతలో గ్రాఫిక్స్ మాయాజాలం మధ్య రెండు చక్రాల గుర్రాల రథం సాక్షాత్కరిస్తుంది. అది కొయ్యదే గానీ చక్రాలతో సహా మొత్తం రాగి రేకుల తాపడంతో ధగధగలాడుతుంటుంది. ఓ నిమిషం తర్వాత రంగురంగుల ఫ్లడ్ లైట్ల
Read More
శాస్త్ర వికాసం

భారతీయ అంతరిక్ష స్వప్నాలకు తొలి మెట్టు ఆర్యభట!

0
రవి రాజా పోతినేని అది 1975 ఏప్రిల్ 19 తెల్లవారుజాము. కాస్పియన్ సముద్రానికి ఉత్తరాన ఉన్న సోవియట్ అంతరిక్ష కేంద్రపు కపుస్టిన్ యార్ ప్రయోగస్థల వాతావరణమంతా ఉత్కంఠతో నిండిపోయివుంది. భారత ఇంజనీర్లు సోవియట్ శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి ప్రయోగానికి సన్నాహాలు చేస్తున్నారు. చుట్టూ ఉద్వేగభరిత నిరీక్షణ ఆవరించి వుంది. పురాతన భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త ఆర్యభట పేరు మీద భారతదేశపు మొదటి ఉపగ్రహాన్ని కాస్మోస్ 3-ఎం ప్రయోగ వాహనం సాయంతో అంతరిక్షంలోకి
Read More
పిల్లలు-చదువులు

డిజిటల్ మాయాజాలంలో ఆబాలగోపాలం!

1
సోఫీ వింకిల్మాన్ నేను నాలుగు వారాల క్రితం లండన్ లో ఒక బస్సులో నిలబడి ప్రయాణిస్తున్నాను. నా పక్కనే ఓ యువతీ, యువకుడూ కూర్చుని వున్నారు. ఇద్దరూ అందంగా, ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తున్నారు. ఇద్దరి చేతుల్లో రెండు స్మార్ట్ ఫోన్లున్నాయి. ఆసక్తిగా వారిద్దరి ఫోన్లలోకి కొంచెం తొంగి చూస్తే ఇద్దరూ డేటింగ్ యాప్ లు చూస్తున్నారు. తమ లాంటి యువతీ యువకుల స్నేహం కోసం వెతుకుతున్నారు. కొంచెం సేపటికి బస్సు ఆగింది.
Read More
తెలుసుకొందాం

పరమాణువులు ఎలక్ట్రాను మేఘాలతోనే సంధానించుకొని అణువుల్నీ సంయోగ పదార్ధాల్నీ ఏర్పరుస్తాయి.

1
ప్రొఫెసర్ A. రామచంద్రయ్య పదమూడవ సార్వత్రిక నియమంపరమాణువులు ఎలక్ట్రాను మేఘాలతోనే సంధానించుకొని అణువుల్నీ సంయోగ పదార్ధాల్నీ ఏర్పరుస్తాయి.(Atoms are Bound Together by electron clouds to form molecules and compounds) మనం రెండు కాగితాల్ని అంటించడానికి బంక (గమ్ము, జిగురు) వాడతాము. ఆ రెండు కాగితాల మధ్య జిగురు సంధానకర్తగా వ్యవహరిస్తుంది. గోడకట్టేటప్పుడు ఇటుకల మధ్య సిమెంటు పెడతారు. సిమెంటు సంధానకర్తగా వ్యవహరించడం వల్లే ఆ రెండు
Read More