జీవం ఆవిర్భావం వెనుక దాగి ఉన్న ఎడమ–కుడి అణువుల కథ
వి.రాహుల్జీ
సుమారు 460 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం…
అప్పటికి మన భూమిపై మనుషులు లేరు. జంతువులు లేవు. చెట్లు, పక్షులు, పువ్వులు, చివరకు అతి చిన్న బ్యాక్టీరియా కూడా లేదు.అసలు భూమి ఇప్పటిలా పచ్చని చెట్లతో, నీలి సముద్రాలతో అందంగా ఉండేది కాదు. అంతరిక్షంలో సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతున్న ధూళి, రాతి పదార్థాలు ఒకదానితో మరొకటి కలుస్తూ భూమిగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. ఆ తొలి భూమి అత్యంత వేడిగా ఉండేది. అగ్నిపర్వతాలు విస్ఫోటనం చెందేవి. అంతరిక్షం నుంచి ఉల్కలు వచ్చి పడేవి.
క్రమంగా లక్షలాది సంవత్సరాలు గడిచాయి.
భూమి ఉపరితలం చల్లబడటం ప్రారంభమైంది. నీరు ద్రవరూపంలో నిలవడానికి అనువైన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. సముద్రాలు ఆవిర్భవించాయి. వాతావరణంలో, నీటిలో అనేక రకాల రసాయన పదార్థాలు పరస్పరం చర్యలు జరపడం ప్రారంభించాయి.అప్పటికి జీవం పుట్టలేదు. కానీ జీవం పుట్టడానికి అవసరమైన రసాయన ప్రపంచం రూపుదిద్దుకుంటోంది.ఈ రసాయన ప్రపంచంలోనే ఒక విచిత్రమైన రహస్యం దాగి ఉంది.
ప్రకృతి ముందు నిలిచిన రెండు మార్గాలు
మన రెండు చేతులను ఒకసారి చూసుకుందాం. ఎడమ చేతిలో ఐదు వేళ్లు ఉంటాయి. కుడి చేతిలోనూ ఐదు వేళ్లు ఉంటాయి. రెండింటి నిర్మాణం దాదాపు ఒకేలా ఉంటుంది. అయినా ఎడమ చేతిని కుడి చేతిపై పూర్తిగా సరిపోయేలా ఉంచలేం. ఎందుకంటే అవి ఒకదానికొకటి ప్రతిబింబాలు(Mirror Images).
ఆశ్చర్యకరంగా ప్రకృతిలోని కొన్ని అణువులు కూడా ఇలాగే ఉంటాయి. ఒకే రకమైన పరమాణువులు, ఒకే రకమైన రసాయన బంధాలు ఉన్నప్పటికీ, వాటి త్రిమితీయ ఆకృతులు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు.ఒకటి ఎడమ చేతిలా ఉంటే మరొకటి కుడి చేతిలా ఉంటుంది.శాస్త్రవేత్తలు ఈ లక్షణాన్ని కైరాలిటీ (Chirality) అని పిలుస్తారు.
ఇప్పుడు మళ్లీ ఆదిమ భూమి దగ్గరకు వెళ్దాం.
అక్కడ జరుగుతున్న రసాయన చర్యల్లో కొన్ని అణువులు రెండు ప్రతిబింబ రూపాల్లో(Mirror Images) ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. సాధారణంగా ఇలాంటి రసాయన చర్యలు రెండు రూపాలను దాదాపు సమాన పరిమాణాల్లో ఉత్పత్తి చేయగలవు.అంటే ప్రకృతి ముందు రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. కానీ కొన్ని వందల కోట్ల సంవత్సరాల తరువాత భూమిపై కనిపించే జీవాన్ని పరిశీలిస్తే ఒక ఆశ్చర్యకరమైన విషయం బయటపడుతుంది. జీవం ఈ రెండు రూపాలను సమానంగా ఉపయోగించడం లేదు.
జీవం ఒక రూపాన్నే ఎందుకు ఎంచుకుంది?
భూమిపై తొలి జీవం కనీసం 350 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితమే ఉనికిలోకి వచ్చిందని శాస్త్రీయ ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే అది ఖచ్చితంగా ఎప్పుడు, ఎలా ప్రారంభమైందనే విషయంపై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. జీవం ఏర్పడిన తరువాత, కోట్లాది సంవత్సరాల పరిణామంలో అత్యంత సంక్లిష్టమైన జీవరసాయన వ్యవస్థలు అభివృద్ధి చెందాయి. ఈ వ్యవస్థల్లో ఒక ఆసక్తికరమైన నియమం కనిపిస్తుంది.
మన శరీరంలోని ప్రోటీన్లను నిర్మించడానికి అమైనో ఆమ్లాలు అవసరం. వీటిలో చాలా అమైనో ఆమ్లాలకు ఎడమ, కుడి ప్రతిబింబ రూపాలు ఉంటాయి. అయితే భూమిపై జీవులు ప్రోటీన్ల నిర్మాణానికి దాదాపుగా L-అమైనో ఆమ్లాలనే ఉపయోగిస్తున్నాయి. మరోవైపు మన శరీరానికి శక్తిని అందించే గ్లూకోజ్ సాధారణంగా D-గ్లూకోజ్ రూపంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్న తలెత్తుతుంది.
రెండు రూపాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు జీవం ఒక నిర్దిష్ట రూపానికే ఎందుకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది?ఈ ఎంపిక యాదృచ్ఛికంగా ప్రారంభమైందా? లేక ప్రకృతిలో ఏదైనా ప్రత్యేకమైన భౌతిక లేదా రసాయన ప్రక్రియ దీనికి కారణమైందా? ఇది జీవం ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన అత్యంత ఆసక్తికరమైన రహస్యాల్లో ఒకటి. ఈ లక్షణాన్ని శాస్త్రవేత్తలు హోమోకైరాలిటీ (Homochirality) అంటారు.
సముద్రాల్లో జరిగిన ఒక చిన్న మార్పు ప్రపంచాన్ని మార్చిందా?
ఆదిమ భూమిపై ఒక రసాయన చర్యలో ఎడమ, కుడి రూపాల అణువులు దాదాపు సమానంగా ఏర్పడ్డాయని ఊహించుకుందాం. ఉదాహరణకు 1,000 అణువుల్లో 501 ఎడమ రూపంలో, 499 కుడి రూపంలో ఉన్నాయనుకుందాం.
ఈ తేడా చాలా చిన్నది.
ఇలాంటి చిన్న తేడా వల్ల జీవ ప్రపంచం మొత్తం ఒక రూపానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చే పరిస్థితి ఏర్పడగలదా? సాధారణంగా ఈ తేడా అంత పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపుతుందని అనిపించదు. కానీ ఒక ప్రత్యేకమైన రసాయన ప్రక్రియ ఈ చిన్న తేడాను పెంచగలిగితే? ఒక అణువు తనలాంటి మరిన్ని అణువులను తయారు చేయడానికి సహాయపడితే?
అప్పుడు ప్రారంభంలో ఉన్న చిన్న ఆధిక్యం క్రమంగా పెరుగుతూ పోవచ్చు.ఇది ఎలా సాధ్యమవుతుందో తెలుసుకోవడానికి మనం కొన్ని వందల కోట్ల సంవత్సరాలు ముందుకు ప్రయాణించాలి.
1848: ఒక యువ శాస్త్రవేత్త గుర్తించిన అద్భుతం
ఫ్రాన్స్ దేశం.
1848 సంవత్సరం.
లూయీ పాశ్చర్ అనే యువ రసాయన శాస్త్రవేత్త తన ప్రయోగశాలలో కొన్ని స్ఫటికాలను సూక్ష్మదర్శిని ద్వారా పరిశీలిస్తున్నాడు. అవి టార్టారిక్ ఆమ్లానికి సంబంధించిన ఒక లవణపు స్ఫటికాలు. టార్టారిక్ ఆమ్లం ద్రాక్ష పండ్లలో సహజంగా ఉంటుంది. పాశ్చర్ వాటిని పరిశీలిస్తుండగా ఒక చిన్న తేడా కనిపించింది.
కొన్ని స్ఫటికాల అంచులు ఒక వైపుకు వాలి ఉన్నాయి. మరికొన్ని స్ఫటికాల అంచులు వ్యతిరేక వైపుకు వాలి ఉన్నాయి. మొదట ఇది చాలా చిన్న విషయంలా అనిపించింది. కానీ పాశ్చర్ దానిని నిర్లక్ష్యం చేయలేదు. పట్టకారుతో ఒక్కొక్క స్ఫటికాన్ని తీసి రెండు రకాలుగా వేరు చేశాడు. తరువాత వాటిని నీటిలో కరిగించి, వాటి గుండా ధ్రువణ కాంతిని పంపించాడు. అప్పుడు ఒక ఆశ్చర్యకరమైన విషయం బయటపడింది.
ఒక ద్రావణం కాంతిని ఒక దిశలో తిప్పితే, మరొక ద్రావణం అంతే కోణంలో వ్యతిరేక దిశలో తిప్పింది. అంటే రసాయనికంగా ఒకేలా కనిపించే పదార్థానికి రెండు వేర్వేరు త్రిమితీయ రూపాలు ఉండగలవని స్పష్టమైంది. ఇది అణువుల ఎడమ–కుడి స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఒక చారిత్రక మైలురాయి.
పాశ్చర్ పరిశోధనల్లో మరో ఆసక్తికరమైన విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది.
సూక్ష్మజీవులకు ఈ రెండు రూపాల టార్టారిక్ ఆమ్లాన్ని అందించినప్పుడు, అవి ఒక రూపాన్ని మాత్రమే వినియోగించి, మరొకదాన్ని వదిలేశాయి. దీంతో ఒక విషయం స్పష్టమైంది.
జీవులకు ఒక అణువులో ఏ పరమాణువులు ఉన్నాయనేదే కాకుండా, అవి ఎలా అమరి ఉన్నాయనేది కూడా ముఖ్యమే.
ఒకే అణువు — రెండు వాసనలు!
ఇప్పుడు మనం రోజువారీ జీవితంలోకి వద్దాం. పుదీనా వాసన మనకు తెలుసు. అలాగే కొన్ని మసాలా దినుసులకు ప్రత్యేకమైన వాసనలు ఉంటాయి. కార్వోన్ అనే అణువుకు రెండు ప్రతిబింబ రూపాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒకటి స్పియర్మింట్ పుదీనా వాసన ఇస్తుంది. మరొకటి కారవే గింజల వాసన ఇస్తుంది. రెండింటిలోనూ పరమాణువులు ఒకటే. రసాయన సూత్రం ఒకటే. అయినా వాసనలు వేరు!
ఎందుకంటే మన ముక్కులోని వాసనను గుర్తించే గ్రాహకాలు కూడా త్రిమితీయ నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. రెండు రూపాల అణువులు వాటితో వేర్వేరుగా పరస్పర చర్య జరుపుతాయి. ఇది కేవలం వాసనలకే పరిమితం కాదు. ఔషధాల విషయంలో ఈ తేడా మరింత ముఖ్యమైనది.
ఒక ఔషధంలోని ఒక రూపం మనకు కావలసిన చికిత్సా ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు. దాని ప్రతిబింబరూపం తక్కువ ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు లేదా కొన్ని సందర్భాల్లో ఎక్కువ దుష్ప్రభావాలను కలిగించవచ్చు.
ఉదాహరణకు బుపివకైన్ అనే మత్తుమందులో R-రూపం, S-రూపం మధ్య భద్రతాపరమైన తేడాలు ఉన్నాయి. R-రూపంతో కొన్ని గుండె సంబంధిత దుష్ప్రభావాల ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అంటే అణువుల ఎడమ–కుడి స్వభావం కేవలం ఒక శాస్త్రీయ ఆసక్తి మాత్రమే కాదు. అది మన ఆరోగ్యాన్ని కూడా ప్రభావితం చేయగలదు.
1971: రసాయన శాస్త్రవేత్తల చేతికి వచ్చిన కొత్త సాధనం
పాశ్చర్ ఆవిష్కరణ తరువాత రసాయన శాస్త్రవేత్తల ముందు ఒక కొత్త సవాలు నిలిచింది.
రెండు ప్రతిబింబ రూపాలు ఉన్నాయని తెలుసుకున్నాం. కానీ మనకు కావలసిన ఒక రూపాన్ని మాత్రమే ఎక్కువగా తయారు చేయగలమా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికే ప్రయత్నంలో ఉత్ప్రేరకాలపై పరిశోధనలు ముందుకు సాగాయి. ఉత్ప్రేరకం అంటే ఒక రసాయన చర్యను వేగంగా జరిగేలా సహాయపడే పదార్థం.
1971లో ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రవేత్త హెన్రీ బి. కాగన్ DIOP అనే కైరల్ లిగాండ్ను అభివృద్ధి చేశాడు.
ఇది లోహ ఉత్ప్రేరకాలతో కలిసి రసాయన చర్యలో ఒక నిర్దిష్ట ప్రతిబింబ రూపం ఎక్కువగా ఏర్పడేలా సహాయపడింది. కాగన్ తరువాతి పరిశోధనల్లో మరింత ఆశ్చర్యకరమైన విషయం బయటపడింది. ఉత్ప్రేరకంలో ఒక రూపానికి కొద్దిపాటి ఆధిక్యం మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని రసాయన చర్యల్లో ఉత్పత్తిలో ఆ రూపానికి చాలా ఎక్కువ ఆధిక్యం ఏర్పడగలదని తెలిసింది. దీనిని అరేఖీయ ప్రభావం (Non-linear effect) అంటారు. అంటే ప్రారంభంలో ఉన్న చిన్న తేడా చివరకు చాలా పెద్ద తేడాగా మారవచ్చు.
ఇది ఆదిమ భూమిపై జీవం ఒక అణు రూపానికే ఎందుకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చిందనే ప్రశ్నను అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక ముఖ్యమైన ఆధారంగా మారింది. 1986లో కాగన్ చేసిన పరిశోధనలు ఈ అరేఖీయ ప్రభావాన్ని మరింత స్పష్టంగా చూపించాయి. ఉత్ప్రేరకంలో ఒక రూపానికి ఉన్న చిన్న ఆధిక్యం, చివరకు తయారయ్యే పదార్థంలో మరింత పెద్ద ఆధిక్యంగా మారవచ్చని ప్రయోగాల ద్వారా వెల్లడైంది.
1995: తనను తానే తయారు చేసుకునే అణువు!
ఇప్పుడు ఈ కథలో మరో ముఖ్యమైన శాస్త్రవేత్త ప్రవేశిస్తాడు. జపాన్కు చెందిన కెన్సో సోయి. అతను ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్నను పరిశీలించాడు. ఒక రసాయన చర్యలో ఏర్పడిన అణువే తనలాంటి మరిన్ని అణువులు ఏర్పడటానికి సహాయపడితే ఎలా ఉంటుంది? దీనిని స్వయం ఉత్ప్రేరణ (Autocatalysis) అంటారు.
1995లో సోయి, అతని సహచరులు ఒక కైరల్ ఆల్కహాల్ను ఉత్పత్తి చేసే రసాయన చర్యను నివేదించారు. అందులో ఉత్పత్తి అయిన పదార్థమే మరింత ఉత్పత్తి ఏర్పడటానికి సహాయపడగలిగింది. ఇప్పుడు ఒక ఉదాహరణ చూద్దాం.
ఒక గ్రామంలో చేతి తొడుగులు తయారు చేసే దర్జీలు ఉన్నారని ఊహించుకోండి. వారి దగ్గర 51 ఎడమ చేతి తొడుగులు, 49 కుడి చేతి తొడుగులు నమూనాలుగా ఉన్నాయి. ప్రతి దర్జీ తనకు అందిన నమూనా ఆధారంగానే కొత్త తొడుగులను తయారు చేస్తాడు. కొత్తగా తయారైన తొడుగులను మళ్లీ నమూనాలుగా ఉపయోగిస్తే, ప్రారంభంలో ఉన్న చిన్న తేడా క్రమంగా పెరుగుతుంది.కొంతకాలానికి ఎడమ చేతి తొడుగుల సంఖ్య కుడి చేతి తొడుగుల కంటే చాలా ఎక్కువ కావచ్చు.
సోయి పరిశోధించిన రసాయన వ్యవస్థలో కూడా ఇలాంటి ఆధిక్య విస్తరణ జరిగింది. 2003లో అతని బృందం దాదాపుగా ఒకే కైరల్ రూపంలో ఉత్పత్తి ఏర్పడగల ప్రక్రియను నివేదించింది. ఇది జీవం ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన ఒక ముఖ్యమైన అవకాశాన్ని సూచించింది.
ఆదిమ భూమిపై కూడా ఇలాంటి రసాయన చర్యలు జరిగి ఉండవచ్చా? అవి ఒక రూపానికి ఉన్న చిన్న ఆధిక్యాన్ని పెంచి ఉండవచ్చా? ఇది వివరణల్లో ఒకటి. కానీ నిజంగా అలాగే జరిగిందని ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు.
ఈ రహస్యానికి సమాధానం అంతరిక్షంలో ఉందా?
ఈ కథలో మరో ఆశ్చర్యకరమైన మలుపు ఉంది.
భూమిపై పడిన కొన్ని ఉల్కలను పరిశీలించిన శాస్త్రవేత్తలు వాటిలో కొన్ని L-అమైనో ఆమ్లాలు వాటి D-రూపాల కంటే కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. దీంతో ఒక కొత్త ప్రశ్న పుట్టింది. జీవం పుట్టకముందే అంతరిక్షంలో కొన్ని అణు రూపాలకు ఆధిక్యం ఏర్పడి ఉండవచ్చా? అంతరిక్షంలోని కొన్ని భౌతిక పరిస్థితులు, ముఖ్యంగా వృత్తాకార ధ్రువణ కాంతి వంటి ప్రభావాలు, ఈ అసమానత ఏర్పడటానికి కారణమై ఉండవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తున్నారు. బహుశా ఇలాంటి అణువులు ఉల్కల ద్వారా ఆదిమ భూమికి చేరి ఉండవచ్చు.అయితే ఇది ఇంకా పరిశోధనలో ఉన్న ఒక అవకాశం మాత్రమే.
ఉల్కల వల్లనే భూమిపై జీవం L-అమైనో ఆమ్లాలను ఉపయోగించడం ప్రారంభించిందని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు.
2026: దశాబ్దాల అన్వేషణకు నోబెల్ గుర్తింపు
ఇలా పాశ్చర్ పరిశీలించిన చిన్న స్ఫటికాల నుంచి మొదలైన అన్వేషణకు 2026 అక్టోబర్ 7న మరో చారిత్రక మలుపు వచ్చింది. స్వీడన్లోని రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఆ ఏడాది రసాయన శాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని ఫ్రాన్స్కు చెందిన హెన్రీ బి. కాగన్కు, జపాన్కు చెందిన కెన్సో సోయికి సంయుక్తంగా ప్రకటించింది.

ఒకే రసాయన పదార్థానికి ఉండే రెండు ప్రతిబింబ రూపాల్లో ఒక రూపాన్ని ఎక్కువగా తయారు చేయడంలో అరేఖీయ ప్రభావాలను, స్వయం ఉత్ప్రేరణను కనుగొన్నందుకు ఈ గౌరవం దక్కింది. అంటే ఈ కథలో మనం ఇప్పటివరకు తెలుసుకున్న ఇద్దరు శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలకే ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన శాస్త్రీయ గుర్తింపు లభించింది.
కాగన్ చూపించినది ఒక చిన్న ఆధిక్యాన్ని రసాయన చర్య ఎలా పెంచగలదనేది. సోయి చూపించినది తయారైన అణువే తనలాంటి మరిన్ని అణువులను తయారు చేయడంలో సహాయపడుతూ ఆ ఆధిక్యాన్ని మరింత పెంచగలదనేది. ఈ రెండు ఆవిష్కరణలు కలిపి చూస్తే, మొదట దాదాపు సమానంగా ఉన్న ఎడమ–కుడి అణువుల్లో ఒక రూపం ఎలా పైచేయి సాధించవచ్చో అర్థమవుతుంది.
అయితే నోబెల్ బహుమతి రావడంతో జీవం మొదట ఎలా పుట్టిందనే రహస్యం పూర్తిగా వీడిపోయిందని అనుకోకూడదు. ఈ ప్రయోగాలు అణువుల్లో ఒక రూపం ఆధిక్యం సాధించడానికి సాధ్యమైన రసాయన మార్గాన్ని చూపించాయి. కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం భూమిపై కూడా ఇదే మార్గం పనిచేసిందా అన్న ప్రశ్నకు మాత్రం ఇంకా సమాధానం వెతకాల్సి ఉంది.
తిరిగి నేటి ప్రపంచంలోకి…
సుమారు 460 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమైన భూమి కథలో జీవం ఎలా పుట్టిందనే ప్రశ్నకు ఇప్పటికీ పూర్తి సమాధానం లేదు. కానీ పాశ్చర్ నుంచి కాగన్, సోయి వరకు సాగిన పరిశోధనలు మనకు కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలను తెలియజేశాయి.
ఒకే రసాయన పదార్థానికి రెండు ప్రతిబింబ రూపాలు ఉండవచ్చు. ఆ రెండు రూపాలు జీవవ్యవస్థల్లో వేర్వేరుగా పనిచేయవచ్చు. అంతేకాదు, కొన్ని రసాయన చర్యలు ఒక రూపానికి ప్రారంభంలో ఉన్న చిన్న ఆధిక్యాన్ని అనేక రెట్లు పెంచగలవు. ఈ అవగాహన ఆధునిక ఔషధాల తయారీలో ఎంతో ఉపయోగపడుతోంది. మనకు కావలసిన అణు రూపాన్ని ఎంపిక చేసి తయారు చేయడం ద్వారా ఔషధాల ఉత్పత్తిని మరింత కచ్చితంగా నియంత్రించవచ్చు. అయితే ఈ పరిశోధనలన్నింటి వెనుక ఇప్పటికీ సమాధానం కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఒక గొప్ప ప్రశ్న ఉంది.
జీవం పుట్టడానికి అవసరమైన రసాయన ప్రపంచంలో రెండు ప్రతిబింబరూపాలు ఉండగా, జీవం ఒక నిర్దిష్ట రూపానికి ఎందుకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది?
అది యాదృచ్ఛికంగా జరిగిన ఒక చిన్న సంఘటన ఫలితమా?
అంతరిక్షం నుంచి వచ్చిన అణువుల ప్రభావమా?
లేక ఆదిమ భూమిపై జరిగిన రసాయన చర్యల్లో దాగి ఉన్న ఏదైనా ప్రత్యేకమైన ప్రక్రియా?
ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం శాస్త్రవేత్తల అన్వేషణ ఇంకా కొనసాగుతోంది.
ఒకప్పుడు పాశ్చర్ సూక్ష్మదర్శినిలో చూసిన రెండు చిన్న స్ఫటికాలు ప్రారంభించిన శాస్త్రీయ ప్రయాణం, నేడు జీవం ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన అత్యంత లోతైన ప్రశ్నల వరకు చేరుకుంది.
మన ఎడమ, కుడి చేతుల మధ్య ఉన్న చిన్న తేడా లాంటి లక్షణం, జీవం ఎలా రూపుదిద్దుకుందనే మహత్తర రహస్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక కీలకమైన మార్గాన్ని చూపిస్తోంది.
ఆధారం : టీ. వీ వెంకటేశ్వరన్ వ్యాసం



